Podstawowe informacje o ergonomii

Ergonomia - co to znaczy?

Nazwa ergonomia wywodzi się od dwóch greckich słów: ergon - czyn, praca oraz nomos - zwyczaj, prawo, wiedza. W przekładzie na język polski oznacza wiedzę o pracy.

Według nowej encyklopedii powszechnej PWN, ergonomia to dyscyplina wiedzy zajmująca się zasadami i metodami dostosowywania warunków pracy do właściwości fizycznych i psychologicznych człowieka, czyli takiego sposobu konstruowania urządzeń technicznych i kształtowania materialnego środowiska pracy, jakie wynikają z wymagań fizjologii i psychologii pracy. Warto zauważyć, że pojęcie ergonomia pojawiło się w encyklopedii dopiero w 1970 roku.

Podstawowe znaczenie ergonomii to optymalizacja pracy, rozumianej jako układ lub system współdziałania człowieka ze środkami pracy. Szersze definicje jako przedmiot ergonomii określają nie tylko wiedzę o możliwościach człowieka, ale całą analizę i kształtowanie współzależności wszystkich elementów składowych systemu pracy, aktywności zawodowej człowieka, organizacji i środków pracy oraz produktu, będącego wynikiem pracy. Innymi słowy ergonomia to wiedza o tym, jak powinno być optymalnie zorganizowane środowisko pracy, aby było najpełniej przystosowane do psychofizycznych możliwości człowieka, i w jak najmniejszym stopniu wpływało na jego zdrowie.

Historia ergonomii

Termin ergonomia, po raz pierwszy zaproponował dla nauk związanych z pracą Wojciech Jastrzębowski przed blisko 150 laty, w 1857 roku. Wtedy to, w czasopiśmie „Przyroda i Przemysł”, ukazał się jego artykuł pt. „Rys Ergonomii, czyli nauki o Pracy opartej na prawach zaczerpniętych z Nauki Przyrody".

Prawdziwy rozwój ergonomii rozpoczął się w latach 60-tych XX wieku, kiedy to powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Towarzystw Ergonomicznych (1962). W 1977 roku w Polsce zostało założone Polskie Towarzystwo Ergonomiczne, którym obecnie kieruje dr Jerzy Marcinkowski.

Ergonomia w pracy

Praca umysłowa, najczęściej wykonywana w pozycji siedzącej, może stać się bardzo uciążliwa dla organizmu. Długi okres pracy (wielogodzinny, kilkumiesięczny, kilkuletni) z komputerem wraz z niekorzystnymi czynnikami może powodować dolegliwości zdrowotne. Długotrwałe unieruchomienie organizmu obciąża kręgosłup i mięśnie pleców a także powoduje spowolnienie procesów fizjologicznych. Dolegliwości układu mięśniowo szkieletowego u osób wykonujących pracę w pozycji siedzącej dotyczą ok. 35% tej pracowników. Praca rutynowa jest bardzo często monotonna i w dłuższym okresie powoduje znużenie i zmniejszenie zaangażowania w poprawne jej wykonywanie. Z kolei praca intensywna jest często wykonywana pod presją czasu. To skutkuje stresem, zmęczeniem, bólami głowy i frustracjami.

Praca z komputerem powoduje również problemy z oczami, dłońmi, ramionami i nogami. Wszystko to zmniejsza efektywność oraz zadowolenie z pracy oraz przyczynia się do częstszych absencji.

Tym problemom można zapobiegać projektując stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii. Zdecydowanie poprawi to komfort pracy, a także zwiększy zadowolenie pracodawcy.